HOA DẠI VÀ TÂM THẾ CỦA THI SĨ

 

HOA DẠI

 

(Tâm sự một nhà thơ)

 

Tôi là loài hoa dại

mọc bên đường

tỏa sắc hương

dịu lòng những ông bố trên đường đến xưởng

những bà mẹ đi thăm ruộng trở về

 

Tôi thêm nét vui tươi

cho cô gái quê

xách làn đi chợ

 

Các cô cậu học trò

mặt mày hớn hở

cười với tôi mỗi buổi đến trường

 

Tôi đứng đây

mở lòng đón gió bốn phương

để thêm sắc thêm hương

cho người đời thêm đẹp dạ

 

Bạn đừng tưởng đời tôi êm ả

như mặt nước hồ

tôi đã bao phen nghiêng ngả

trước những trận gió to

 

Có lúc thân tôi xác xơ

tả tơi từng cánh

lá rụng phấn bay lịm dần trong đêm lạnh

nhưng nghĩ đến ngày mai

tôi gượng dậy mỉm cười

 

Tuy nhiên

nếu lúc này bạn ngỏ ý mời tôi

đến một ngôi nhà sang trọng

dành cho tôi chỗ ngồi ấm cúng

có kẻ chăm lo trẩy lá tỉa cành

tôi vẫn lắc đầu nhìn dưới chân mình

mảnh đất nhỏ tôi vô cùng yêu mến

 

Tôi sống

không phải để riêng ai âu yếm

sắc hương này tôi muốn sẻ chia

cho tất cả mọi người

từ em bé ngây thơ

đến các cụ già trăm tuổi

 

Và nếu nơi đây nước dâng bão nổi

tấm thân này tan nát cuốn muôn nơi

tôi vẫn vui

bởi phấn nhụy của tôi

sẽ mọc lên trăm ngàn cây hoa mới

 

(Phạm Đức Nhì)

 

 

Thơ tôi viết có một phần khá lớn sử dụng phép ẩn dụ trong đó có gần hai chục bài bàn về Lý Thuyết Thơ được bạn bè xếp vào loại “Những Bài Thơ Về Thơ”. Hoa Dại là bài thơ thuộc loại này.

 

Tứ: Tác giả nói lên tâm sự của một loài hoa dại.

Ý: Bóng gió nói đến tâm sự của chính tác giả - một nhà thơ

 

 

Giải Thích Thêm Về “Tứ Thơ”

 

 

Khi nghe nói hoa dại người đọc sẽ có thể nghĩ đến một loại hoa khác với loại “hoa nhà” được con người trồng, như một cách trang trí, ở trong nhà hay ngoài vườn.

 

Nếu đem so sánh sẽ có một số khác biệt như sau:

 

1/ Môi Trường

 

 

     a/ Hoa Dại: Mọc ở môi trường tự nhiên, ven đường, ven rừng, chịu đựng nắng mưa, sương gió, có khi cả bão lụt - bất trắc xảy đến bất cứ lúc nào.

 

 

     b/ Hoa Nhà: Được con người trồng trong vườn hoặc ở trong nhà, được lên luống, chăm bón, tưới tắm, bắt sâu, tỉa lá, bẻ cành, trong một môi trường được kiểm soát, “nuông chiều” và dĩ nhiên, an toàn.

 

 

2/ Tự Do

 

     a/ Hoa Dại: Gió thổi hạt đến đâu có thể mọc cây ở đó, cảnh quan trước mắt rộng rãi, thoáng đãng, tầm nhìn bao la.

 

 

     b/ Hoa Nhà: Chỉ được trồng hoặc trưng bày ở nơi người chủ nhà muốn, bị tù túng trong khung cảnh chật hẹp.

 

3/ Đối Tượng Phục Vụ:

 

 

     a/ Hoa Dại: Phục vụ tất cả những người qua lại

 

 

     b/ Hoa Nhà: Phục vụ những người trong gia đình chủ nhà và khách khứa, bạn bè của họ

 

Từ Tứ Suy Ra Ý - Nghĩa Bóng

 

Sau đây là nghĩa bóng (ý) của bài thơ, liên quan đến nhân cách của thi sĩ. Bài thơ muốn nói đến hai loại thi sĩ: Thi Sĩ Hoa Dại và Thi Sĩ Hoa Nhà.

 

1/ Môi Trường

 

     a/ Thi Sĩ Hoa Dại: Không chức vụ (trong chính quyền), không đặc quyền đặc lợi, không được che chắn, bảo vệ. Thơ là tiếng lòng chân thật nên dễ đụng chạm, sóng gió có thể ập đến bất cứ lúc nào – nghĩa là Thi Sĩ Hoa Dại phải có cái tính “ngông”, coi thơ trọng hơn một cuộc sống no ấm, an bình.

 

     b/ Thi Sĩ Hoa Nhà: Bám vào hoặc dựa dẫm quyền hành để được chữ “an thân”, được quyền lợi vật chất cho mình và gia đình, thường được gọi là “nhà thơ cung đình” (của chế độ), coi sự chân thật trong thơ, hồn thơ nhẹ hơn danh lợi.

 

2/ Tự Do

 

     a/ Thi Sĩ Hoa Dại: Viết tự do, thoải mái, không chịu áp lực, kiểm soát từ người có chức, quyền, tiền bạc, tứ thơ hướng đến một khung trời rộng hơn, một chân trời xa hơn, giọng điệu cao sang hơn.

 

     b/ Thi Sĩ Hoa Nhà: Viết theo “đơn đặt hàng” (trực tiếp hoặc gián tiếp) của những người có quyền chức cao, bạc tiền nhiều nên đề tài bó buộc, lúc nào cũng

nơm nớp lo sợ, viết không vừa lòng chủ thì sẽ “mất” hết, tứ thơ chật hẹp, giọng điệu ít nhiều có tính nịnh bợ, hèn kém.

 

3/ Đối Tượng Phục Vụ:

 

     a/ Thi Sĩ Hoa Dại: Phục vụ tất cả mọi người, toàn thể nhân loại, nhờ thế nhân cách cao đẹp.

 

     b/ Thi Sĩ Hoa Nhà: Phục vụ một thiểu số có chức quyền, tiền bạc nên nhân cách hèn kém.

 

Những tính xấu như tham quyền, tham danh lợi, thích được an nhàn không những làm tâm hồn của thi sĩ mờ đục mà ngay chính thơ của Ngài cũng thiếu trong sáng, tươi mát. Thi sĩ kiểu ấy xã hội nào cũng có và thường chiếm số khá đông.

 

 

Kết Luận

 

 

 

Cho nên khi làm thơ, nếu mang cái tâm thế của loài Hoa Dại sẽ được Nàng Thơ chào đón niềm nở và thân tình hơn.

 

 

Phạm Đức Nhì

 

nhidpham@gmail.com  

 

https://lythuyetthoabc.blogspot.com/

 

 

WILD FLOWER

 

(Intimate feelings of a poet)

 

 

 

I am a wild flower

growing along the roadside

spreading color and flagrance

to ease off the fathers

on the way to their workshops

the mothers

on their way back

visiting the rice fields

 

I add the joyful feature

to the young village girl

shopping bag on hand

going to the market

 

The young students with their happy look

laughing with me on their way to school

 

 

I stand here with open arms

to welcome the breeze from everywhere

to add more colors

more flagrance

to make human life more beautiful

 

Don’t think my life is calm

like the surface of the lake

I have been through many ups and downs

in front of strong winds

 

Sometimes my body is tattered

tousled to each petal

the leaves falling

the pollen flying in the air

swooning in the cold night

but thinking of the coming tomorrow

I stand up smiling

 

However, right now

if you hint to invite me

to come to a luxurious house

reserve a cozy place for me

with somebody to take good care of me

 

I still shake my head

looking under my feet

the small piece of land

I love so much

 

I live not for anyone in particular to cherish me

this marvelous beauty

I want to share

with everybody

from innocent children

to hundred-year-old people

 

And if at this place

flood and storm

this body destroyed and dispersed everywhere

I am still glad

because with my pollen

will grow

thousands of new flower plants.

 

Thư Của Nhà Thơ Cao Mỵ Nhân 

 

Thân gởi Nhà Thơ PHẠM ĐỨC NHÌ quý mến, 

 

Cám ơn người Thi Sĩ rất hào sảng trong cách nghĩ, mà lại rất cô đơn trên quan niệm thơ ca. 

 

Bài thơ HOA DẠI của PHẠM ĐỨC NHÌ với tôi, phải nói là một kiệt tác. Tôi cứ loay hoay muốn nói cái điều gì đó rằng: 

 

Chúng ta, quý vị và tôi, những người làm thơ, đọc thơ, yêu thơ, thích thơ và cả ghét thơ đi nữa, vẫn phải vỗ tay vào, xin hãy vỗ tay vào, vỗ tay thật lớn, không phải vì hay, mà vì thốt ra được, nói lên được tính chất nhân bản, lãng mạn của một loài hoa dại trải dài trên vạt đất nhân sinh vô cùng phong phú. 

 

Trước hết, xin CÁM ƠN THI SĨ PHẠM ĐỨC NHÌ, sau xin hứa với chính tôi, là phải làm sao thả rộng "mục đích, yêu cầu" của loài HOA DẠI mà PHẠM ĐỨC NHÌ nhận biết hoa ấy rất cần thiết cho Cuộc Đời bất cứ ai muốn, hiểu tính cách làm THI SĨ.

 

Thành thực cám ơn Nhà Thơ. Thân quý chúc Thi Sĩ PHẠM ĐỨC NHÌ luôn như ý trong sáng tác và hoàn tất điều suy nghĩ về Thơ của tất cả cùng riêng ông. 

 

KÍNH CHÚC VẠN AN.    

CAO MỴ NHÂN